دیدگاه شیعه در خصوص تلقین میت
در یک نگاه کلی ما سه نوع تلقین داریم . تلقین یعنی چه ؟ یعنی ما کلماتی را بگوییم که میت آن را بشنود. یکی در حالت احتضار است . اگر انسان یقین کند که شخصی در حال مرگ است ، در آن زمان طبق نظریه فتاوای بعضی از علما ، واجب است و طبق نظریه اکثریت ، مستحب است که ما به مرده شهادتین و بعضی از اعتقاداتش را تلقین کنیم .
متن آن را هم خدمت شما نشان خواهم داد که در کتاب های شیعه است که شهادت به وحدانیت خدا ، شهادت به نبوت پیامبر (صلی الله علیه و آله) و شهادت به ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و مسائل دیگر که اگر به حالت احتضار هست ، مستحب است که به مرده بگویم و اگر مرده توانست تکرار کند ، که چه بهتر و اگر نتوانست هم سود و فایده دارد و حداقل در ذهنش باقی می ماند .
تلقین بعدی که همه مسلمان ها مستحب می دانند ، تلقین در داخل قبر است . وقتی مرده را داخل قبر گذاشتیم ، شیعیان و تمام مسلمان ها غیر از وهابیت ، جایز می دانند . شیعیان که مستحب می داند ؛ اما اهل سنت بین استحباب و اباحه ، نظراتشان مختلف است . مستحب است که میت را تکان دهند و رو به قبله بخوابانند و یک سری اعتقادات را برای او تلقین کنند؛ مثل این که خدا یکی است ، پیامبر چه کسی است؟ امامان چه کسانی هستند ؟ اهل سنت به جای امامان ، مسائل دیگری را برای آن میت تکرار می کنند . همه مسلمان ها اعتقاد دارند که میت در آن زمان کاملا شنوا است و هر آن چه که ما تلقین می کنیم ، به خاطر می سپارد و به دردش می خورد و در جواب نکیر و منکر ، می گوید .
تلقین سوم ، این است که وقتی همه تشییع کننده ها رفتند ، یک یا دو نفر بنشینند . حتی بعد از رفتن مردم ، زمانی که نکیر و منکر قطعا خواهند آمد ، تلقین کنند . این دیدگاه همه شیعیان است که روایات زیادی از ائمه علیهم السلام در کتاب های شیعه داریم که بنده ضرورتی نمی بینم مستندی از شیعه را نشان دهم . همه کتاب های فقهی شیعه را که نگاه کنیم ، در کتاب الجنائز و تمام رساله های توضیح المسائل شیعه را از قدیم ببینیم ، از زمان شیخ مفید (ره ) تا به امروز ، همگی بر جواز و بلکه بر استحبات هر سه تلقین یعنی تلقین در زمان احتضار ، تلقین در داخل قبر و تلقین بعد از رفتن مردم و ریختن خاک بر روی قبر ، اجماع دارند . این نظر شیعه است و در این زمینه روایات فراوانی است که روایات آن هم مستفیض است . علاوه بر استفاضه روایات ، فتوای تمام علما در تمام اعصار است که هیچ شک و شبهه ای در آن نیست و هرکس یک بار در تشییع جنازه شرکت کرده ، خواندن تلقین را هم دیده است . حتی گفتند اگر تلقین را فراموش کردند و مرده بدون تلقین دفن شد ، بعد از این که سر قبر آن مرده رفتند ، می توانند تلقین را بخوانند که در هر صورت مفید است .
متن آن را هم خدمت شما نشان خواهم داد که در کتاب های شیعه است که شهادت به وحدانیت خدا ، شهادت به نبوت پیامبر (صلی الله علیه و آله) و شهادت به ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و مسائل دیگر که اگر به حالت احتضار هست ، مستحب است که به مرده بگویم و اگر مرده توانست تکرار کند ، که چه بهتر و اگر نتوانست هم سود و فایده دارد و حداقل در ذهنش باقی می ماند .
تلقین بعدی که همه مسلمان ها مستحب می دانند ، تلقین در داخل قبر است . وقتی مرده را داخل قبر گذاشتیم ، شیعیان و تمام مسلمان ها غیر از وهابیت ، جایز می دانند . شیعیان که مستحب می داند ؛ اما اهل سنت بین استحباب و اباحه ، نظراتشان مختلف است . مستحب است که میت را تکان دهند و رو به قبله بخوابانند و یک سری اعتقادات را برای او تلقین کنند؛ مثل این که خدا یکی است ، پیامبر چه کسی است؟ امامان چه کسانی هستند ؟ اهل سنت به جای امامان ، مسائل دیگری را برای آن میت تکرار می کنند . همه مسلمان ها اعتقاد دارند که میت در آن زمان کاملا شنوا است و هر آن چه که ما تلقین می کنیم ، به خاطر می سپارد و به دردش می خورد و در جواب نکیر و منکر ، می گوید .
تلقین سوم ، این است که وقتی همه تشییع کننده ها رفتند ، یک یا دو نفر بنشینند . حتی بعد از رفتن مردم ، زمانی که نکیر و منکر قطعا خواهند آمد ، تلقین کنند . این دیدگاه همه شیعیان است که روایات زیادی از ائمه علیهم السلام در کتاب های شیعه داریم که بنده ضرورتی نمی بینم مستندی از شیعه را نشان دهم . همه کتاب های فقهی شیعه را که نگاه کنیم ، در کتاب الجنائز و تمام رساله های توضیح المسائل شیعه را از قدیم ببینیم ، از زمان شیخ مفید (ره ) تا به امروز ، همگی بر جواز و بلکه بر استحبات هر سه تلقین یعنی تلقین در زمان احتضار ، تلقین در داخل قبر و تلقین بعد از رفتن مردم و ریختن خاک بر روی قبر ، اجماع دارند . این نظر شیعه است و در این زمینه روایات فراوانی است که روایات آن هم مستفیض است . علاوه بر استفاضه روایات ، فتوای تمام علما در تمام اعصار است که هیچ شک و شبهه ای در آن نیست و هرکس یک بار در تشییع جنازه شرکت کرده ، خواندن تلقین را هم دیده است . حتی گفتند اگر تلقین را فراموش کردند و مرده بدون تلقین دفن شد ، بعد از این که سر قبر آن مرده رفتند ، می توانند تلقین را بخوانند که در هر صورت مفید است .